Jesus se lammers

Vroegoggend op 14 April 2022 hoor ek die radioberig van ’n boer van Zastron wat ’n skokontdekking by sy skaapkraal gemaak het. Veediewe het in die proses om ooie te steel, sewentien van die lammers doodgeslaan. Tientalle lammers is erg beseer, maar sou die aanval oorleef. Hierdie sou hans grootgemaak moes word.

Ek voel gewalg en geskok. Hoe kan mense so wreed wees? Dis mos suiwer boosheid, nes dit in die wêreld gaan, dink ek. Die duiwel kom om Jesus se skape te steel en terselfdertyd vermorsel, verskeur en verwilder hy sommer links en regs die lammers. Die skaapdief laat die lammers vir dood agter.

Dis ’n wrede werklikheid: Christene wat soos weeslammers blêr-blêr rondploeter. Elkeen met ’n eie gebrekkige skaapmening. Nes die verwese lammertjies, kyk ons hoe die dief verwoesting saai en ons wonder waarheen nou.

Met die aanloop tot Paasfees, lees ek die paasgebeure in Johannes se boek. Dieselfde oggend van die nuusberig lees ek in die laaste hoofstuk hoe Petrus sy groot opdrag van Jesus af kry. En raai wat was dit? Jesus sê vir Petrus in vers 15: “Sorg dan vir my lammers.” In vers 16: “Pas dan my skape op,” en in vers 17: “Dan moet jy vir my skape sorg.”

Dadelik maak hierdie belangrike opdrag vir my sin. Jesus ken ons weerloosheid. Hy weet presies hoe jy op ’n vroeë ouderdom met ’n knuppel van verwerping, skaamte of hopeloosheid gemoker is. Daarom vra Hy vir Petrus – maar eintlik ook vir jou en my – om sy lammers te versorg en hans groot te maak, totdat Hy terugkom.

Is jy dalk een van daardie honger lammetjies? Soek jy na rigting en hoop? Dan moedig ek jou aan om na die sagmoedige Herder te gaan, in Sy arms te klouter en daar nuwe krag te kry.

Hy bring ’n beloning saam, maar Hy sal mense ook terugbetaal vir wat hulle gedoen het. Hy sal vir sy volk sorg soos ’n herder sy skape. Die klein lammertjies dra Hy in sy arms en hou hulle teen sy bors. Versigtig lei Hy die lammerooie. (Jesaja 40:10-11)

Groete Engelroeper

Smag na stilte

Ek weet nie van jou nie, maar die nuusberigte van die oorlog in Europa, en die vele voorspellinge en profesieë wat die rondte doen, maak my angstig. Wanneer ek saans my oë toemaak, hoor ek mensestemme wat praat en opinies gee. Dit stem my gemoed onrustig.
 
Selfs preke wat met goeie bedoelings aangestuur word, begin my nou irriteer. Al waarna ek smag is stilte. Ek dors na tyd saam met Abba, Jesus en Heilige Gees. Het jy dit al ervaar? Om by Jesus te gaan sit en net stil te wees. Dis ’n onbeskryflike rustigheid wat nie op aarde te vinde is nie. Jare gelede het ek oor dieselfde onderwerp geblog en beskryf hoe Jesus my aanmoedig om die swaar kleed (soos een van Nataniël se imposante verhoogkostuums) van wêreldse take en bekommernisse los te maak. Dit te laat afsak tot op die grond. Om uit die swarigheid te tree en by Hom te gaan sit.
 
Soos ek met mense gesels, besef ek dat stilword vir die meeste mense een van die moeilikste konsepte is. Hulle is bang vir rustig raak, stil wees met hul eie gedagtes, want dan moet hulle aspekte van hulself trotseer. Om jou hart, siel en verstand rustig te maak, verg inspanning.
 
My kantoorhoof verduidelik nou die dag aan die hand van ’n praktiese voorbeeld, vir ons spannetjie admindames dat ons ons gedagtes moet vasbind, vasmaak, vasknoop aan die goeie, mooi, edel, regte en rein dinge. Met ander woorde: jy moet dink oor jou gedagtes (mindfulness) en jy moet jou gedagtes fokus op spesifieke goed. Jý is die een wat moet besluit waaraan jy dink en waarna jy kyk of luister.
 
Dadelik dink ek aan die vastydperk met die aanloop tot die kruisiging van Jesus en ek wonder hoeveel mense sal vas van radio, TV, Facebook of selfs hulle selfoon. En om waarlik diep stil te word, moet mens selfs preke, geestelike musiek en video’s uitsny. Mens moet vas van alle menslike opinie en net luister na die opinie van ons Redder – die Een wat die hoogste prys betaal het.
 
Ek laat jou met 1 Petrus 5:7 Neem alles wat julle kwel na Hom toe en laat bly dit daar by Hom want Hy het verantwoordelikheid geneem vir julle.
 
Mag jy kies om jou tyd te gebruik om niks te doen nie, net stil te raak en met jou hemelse Vader, Verlosser en Raadgewer te gesels.
 
Groete Engelroeper

Insig in onseker tye

Ons leef in onseker en angswekkende tye. Die oorlog in Europa laat my vel kriewel en my keel wil toetrek. Wanneer ek angstig of paniekerig voel, smag ek gewoonlik na sekerheid. Is jy ook so? Ek wil weet wat die regte ding is om te doen. Ek wil die waarheid, maak nie saak hoe sleg dit is nie, kan sien. Dit gee my kalmte as ek aan feite kan vashou. Ek hou niks van vertwyfeling nie.

Mense se opinies vlieg deesdae roekeloos in die kuberruim rond. Dit laat my voel of ’n stofstorm onverwags om my kop losbars. Dan wil ek koers kies na ’n plek van veiligheid en helderheid, na iewers waar dinge sin maak. Ek soek na insig en wysheid, maar al die verskillende menings laat my wonder of die wysheid van God of van ’n ander bron af kom. In ons Vader se Woord in Johannes staan tog dat die persoon wat wysheid en kennis van God vra, dit sál verkry. Maar hoe weet ’n mens of dit goddelike raad is of eerder jou eie menslike idee? Of erger nog – die duiwel se sonde-onkruid wat in jou siel posvat.

Enkele dae gelede lees ek Jakobus 3 en spesifiek vanaf die dertiende vers waar die broer van Jesus verduidelik wat die verskil tussen wêreldse insig en dié van God se Gees is.

Kom ek som dit vir jou op:

            Insig van God                                                                 Insig van die wêreld (vlees, Satan)

  • Bevorder om reg te lewe                                                       * Jaloesie
  • Verstandigheid                                                                       * Onenigheid
  • Nederigheid                                                                            * Rusie
  • Opregtheid                                                                             * Onegtheid – leuens
  • Sonder bybedoelings                                                             * Valsheid
  • Soek vrede                                                                              * Onvrede
  • Vriendelik                                                                               * Vyandskap
  • Gewillig om te  luister                                                            * Oproerigheid
  • Meegevoel vir ander                                                              * Bevorder verkeerde dinge
  • Doen goeie vir ander
  • Onpartydig
  • Eg/nie skynheilig nie
  • Bevorder vrede
  • Sal ’n goeie oes oplewer

Ek moedig jou aan om dit self te gaan lees en die eienskappe neer te skryf. Kan jy sien dat die insig wat van God af kom, ’n langer lys is as die een wat van die vlees afkomstig is? En dat die punte aan die een kant in direkte kontras met die ander kant is.

Vir my sielsaligheid het ek besluit om hierdie lysie uit te druk en dit iewers op te plak – sommer in my klerekas waar ek dit soggens kan sien. Dit sal in grootdruk moet wees, want die oë sukkel maar sonder ’n bril vroegoggend. Hierdie feite gee my iets om aan vas te hou. Ek kan daarna teruggaan en weet ons God is in beheer en dat niks wat in die verlede, vandag of vorentoe gebeur vir Hom ’n verrassing is of te groot om the hanteer nie. Dit is vir my in hierdie onseker tyd, soveel belangriker om God se mening te hoor as dié van mense.

Liewe leser, ek hoop jy besef dat jou kalmte en rustigheid by God se Gees te vinde is. Ek wil jou aanmoedig om aan God se Woord vat te hou en op Sy leiding staat te maak, want ons is almal feilbare mense wat net ’n opinie van die werklikheid kan vorm. Maar God ken die waarheid.

Groete Engelroeper

Moenie ophou . . . nie

Soms sit ek en wonder hoekom ek nog skryf. Dis seker maar net menslik. Ek wonder of dit die moeite werd is om blogposte te laai. Lees enigiemand dit ooit? Is dit net my gedagtes wat soos ’n vleismeul aankarring om die gebeure van gister te verwerk?

Toe ek met Jesus daaroor praat, sê Hy, ek moet net aanhou skryf. Ek vra Hom hoekom en kry die gewone antwoord: “Want Ek wil hê jy moet my kinders vertel hoe lief Ek hulle het. Moet nooit ophou om hulle te vertel nie.”

Ek moet herbesin . . . oor my skrywery. Sal ek aanhou? Vir seker. Want dis eerstens ’n opdrag van my hemelse Leermeester. Tweedens, want ek moet die knars skryftalent wat ek het, ontwikkel en dit aanwend in diens van my Skepper se Ryk. Ek dink aan die liedjie van Jan de Wet, van die houtkruis en die vraag: Wie sal my kitaar se snaar afbreek? Wie sal my kan stilmaak? En ek besluit: stilraak sal ek nié, want dis mos wat Lucifer wil hê. As ek ophou om die liefde en goedheid en guns van Jesus te verkondig, gaan hy mos diep lekker kry. En hemel weet, dis die laaste ding wat ek wil sien – daai monster wat grynslag van genoegdoening. Jig!

Vierdens weet ek, ek moet skryffiks bly. Nes ’n atleet wat baie gou uit oefening raak, is dit met skryf ook. So, oefen sal ek bly oefen. Al raak julle moeg vir my vleismeul-rammelings.

Ek onthou ook my doelwitte-raamwerk wat ek aan die begin van elke jaar vir my opstel. Daarop het ek ’n kwotering gesit van Antoine de Saint-Exupery: A goal without a plan is just a wish. Dit herinner my om daagliks te besin oor my aktiwiteite. Ek prioritiseer, beplan en besluit wat om te doen of nie te doen nie, op grond van my doelwitte. En kom wat wil, ek gáán daai boek nog skryf. Al neem dit my ook twintig jaar.

My grootste doelwit: Om hemel toe te gaan en Jesus daar met ope arms te vind. Hy wat diep gelukkig is met my, omdat ek my aardse doelwit en potensiaal bereik het. En om soveel mense as moontlik saam met my hemel toe te sleep. Jip, jy’t reg gelees – te sleep – as ek moet.

Liewe leser, sal jy saam met my, besluit om jou opdrag, taak, roeping, noem dit wat jy wil, te bly slyp? Gaan jy saam met my fiks word en jou kop regkry om die volgende seisoen van jou lewe volstoom aan te durf? As jy “ja” in jou kop gesê het, wil ek hê jy moet die “. . .” in die opskrif vervang met jou eie gawe. Maak nie saak hoe nietig die talent mag wees nie, as jy dit in die hande van Abba sit, sál Hy dit vermeerder en gebruik. Glo my, dit werk.

Lekker dag

Groete

Engelroeper

Skriknag (10)

Maandag, 17 Julie 2000

Maryna stoot die deur van die Bantam-bakkie ongeduldig oop en hop uit.

          “Jis, my been is nou morsdood,” roep Usea agterna. Die kajuit van die bakkie is nie gemaak vir drie mense voorin nie. Maar sy kla nie, want ten minste het hulle ’n ryding. Stefan is die oudste van hulle drie. Hy het laasjaar sy lisensie gekry en haar pa laat hom met die bakkie rondry.

          Sy kyk geïrriteerd terug na Usea, wat heelpad Bloem toe en terug, haar siel versondig het. Sy trek haar oë op skrefies en skud haar kop, sodat haar rooi-bruin boksterte soos sweepslae teen haar skouers piets. “Ek gaan vir Mamma sê jy is blerrie ongeskik.” Hy ignoreer haar.

          Sy stap agter-om die bakkie na die bestuurderskant en gryp die Kloppers-inkopiesak van die bakwerk af.

          Die lug is onheilspellend donkergrys gekleur. Die winterwind druk die voorhekkie nors teen haar vas wanneer sy dit opmaak en na die voordeur van hulle middelklas-huis in Virginia stap. Sy sien hoe die wit bakkie by die hoek van hulle straat regs draai en met haar twee broers verdwyn. Stefan het gesê hulle gaan eers by Chester ’n draai gooi, want hulle wil na sy nuwe boerboelbrakkie gaan kyk. Sy stel in elk geval nie belang in die simpel seunsgoed nie, en as dit iets met Chester Byleveld te make het, wil sy so vêr as moontlik wegbly.

          Sy kan nie wag om vir haar ma te vertel wat sy by tannie Lizanne gehoor het toe hulle by Kloppers na skoolklere gekyk het nie. Tannie Lizanne is haar Sondagskool-juffrou en haar dogter is saam met Maryna in dieselfde klas in standerd vyf. Hulle kuier nie juis oor en weer nie, maar sy weet haar ma hou nogal van die vriendelike tannie. Maryna hou ook van haar, want sy vertel altyd hoe lief Jesus vir hulle is en dan lyk die tannie se gesig sommer mooi en sag.

          Sy haal die voordeursleutel uit haar skouersakkie en druk dit in die traliehek se slot. Haar hande is styf van die koue en sy sukkel om die sleutel gedraai te kry. “Dis weer een van dáái winters,” het haar pa eergister vir haar ma gesê. Sy weet nie mooi wat dit beteken nie, maar dat dit flippen koud is, verstaan sy deeglik.

          Die houtvoordeur is nie gesluit nie, sy stap die donker portaal binne en hang die bossie sleutels aan die bordjie wat H O M E spel, op. Die huis is stil. Dis vreemd, want gewoonlik is haar ma met middagete besig hierdie tyd van die dag. Die res van die huis is ook donker. Haar ma is nie in die kombuis nie.

          “Mamma, ek’s by die huis!” roep sy gang-af voordat sy by haar kamer ingaan. Sy keer die sak met skoolklere op die bed uit en begin die stukke een vir een te betrag. Dis môre die eerste dag van die derde kwartaal en hulle moet almal wintersdrag aanhê.

          Haar ma het gesê sy moet sommer twee seizes groter vat, “. . . want jy groei nou teen ’n hengse spoed. En dan hoef ons nie later weer te gaan koop nie. Skoolklere is damn duur,” het haar ma dikwels gesê.

          Haar twee ouer boeties kon darem klere van die een na die ander aan-pass, maar sy is die enigste meisiekind. Gelukkig, want nou kry sy als splinternuut. Behalwe as daar second hand goed by die skoolsnoepie is, dan moet sy dít maar dra.

          “Mamma, kom kyk my nuwe klere! Wa’s Mamma?”

          Geen antwoord, geen geluid.

          “Mamma . . . ?”

          Sy pak die klere in ’n netjiese hopie op haar bed se voetenent, staan met die koopstrokie in haar hand op en stap in die gang af na die badkamer. Dis leeg en donker. Dalk is haar ma langsaan by Tannie Paulet. Hulle is alewig besig met resepte uitruil. Maar Tannie Paulet se melktert proe nie naastenby so lekker soos haar ma sin nie.

          Sy stap verder in die swak beligte gang af, stop by Stefan se kamerdeur, voel daaraan, dis gesluit. Usea se kamerdeur staan oop. Sy kamer is vrek deurmekaar. Sy klere, skoene en skoolboeke lê sommer oral op die vloer.

          Ma gaan sy velle aftrek.

          Haar ma en pa se kamerdeur is aan die einde van die gang. Die deur is toegetrek.

          Dís vreemd . . . Mamma-hulle maak nooit die kamerdeur toe nie.

          Sy klop aan die deur. Dit voel aardig. Staan vir ’n oomblik en wonder wat aangaan. Toe sy haar oor teen die deur druk om te hoor of iemand daarbinne is, glip dit oop. Sy stoot dit stadig oper en ril vir die skrilgeluid van die skarniere.

          Sy moet óm die deur stap om binne die kamer te sien. Haar oë neem ’n paar sekondes om aan te pas vir die min lig.

          Wat sy sien, maak nie sin nie.

          “Mamma . . . ! Nee!”

Skriknag (9)

Vrydag, 17 Julie 2025

Wanneer Maryna die interkom se hees gekerm hoor, trek sy haar hand deur haar rooibruin hare, wat in natuurlike krulle oor haar skouers hang. Die elektroniese wekker op die bedkassie wys dis kwart voor twee. Sy het ’n nuwe verband om haar voorarm gebind, maar sy is nie lus vir titteweit nie. Sy sien die gesigmasker wat aan ’n hakkie teen die spieëlkas hang.

          So bly ons hoef nie meer daai snaterjasse te dra nie.

          Die verpligte dra van gesigmaskers is amptelik in November 2023 opgeskort. Dit was ’n heuglike dag. Vir ’n tyd lank het dit vreemd gevoel, maar sy was dankbaar vir die terugkeer na die ‘ou normaal’. Die kinders het dit, vreemd genoeg, die meeste gemis. Dit het seker vir hulle ‘veiliger’ gevoel met die masker, minder kans om die virus oor te dra. Dit was in ’n mate gerieflik, want sy het meestal net oogomlyner en maskara aangesit; sy was nooit een vir lipstif of hoë hakke nie.

          Sy staan op voor die spieëlkas en drafstap voordeur toe.

                                                             # # #

“Ryna . . . vrou . . . jy lyk goed,” sê Francois Ghost Tredoux. Sy kan sien die lang lenige man met die wilde krulleboskasie en smal snor probeer sy bes om positief en opgewonde te wees vir haar onthalwe.

          “Dankie, Ghost. Jis, jy help my nou uit ’n hengse verknorsing. Ek sal iewers petrol in die hande moet kry. Ek kan nie so sukkel nie.”

          “Girl, jy weet mos, ek help anytime. Dis genuine nie ’n probleem nie. O, ja, Sonja sê ‘Howzit’.” Hy wys met sy kop in die rigting van die huis langsaan. Hy het ’n helderkleurige gebreide trui aan wat soos ’n Hilda-van-Sewende-Laan-skepping lyk.

          Maryna het vir Ghost en Sonja leer ken toe hulle sewe jaar terug die huis langsaan gekoop het. Hulle het nie kinders nie. Maryna het iewers gehoor dat hulle nie kinders wóú hê nie. Sy kan haar dít nie indink nie. Ghost is ’n aangename mens, maar effe vreemd, nie heeltemal haar dam se gans nie. Sonja is ewe eksentriek. Die vrou het die mooiste vel wat Maryna al gesien het. Met haar gemmerkleur hare en amper deursigtige pienk gelaat laat sy Maryna aan Sneeuwitjie of een van daardie bomenslike mooi karakters uit ’n feëverhaal dink. Seker net gepas, want Sonja is ’n skoonheidstegnoloog by een van die bekende spa’s in Bloemfontein. En dan bied sy joga-klasse ook aan. Gun wonder sy is so skraal soos ’n strykplank nie.

          “Jy reg . . . kan ons innie pad val?” onderbreek Ghost haar gedagtegang.

          “Ek kry net my baadjie dan ry ons.”

          Sy gryp die baadjie en ’n helderkleurige serp van die eetkamerstoel se rug af.

          Wanneer hulle kar toe stap, pluk die wind venynig aan haar serp, sodat sy die punte voor by die baadjie inprop en die rits tot onder haar ken optrek. Grys wolke vorm ’n plafon bokant hulle en ’n tasbare stilte drapeer soos ’n swaar kleed om alles.

                                                             # # #

Sean tel die tingerige gemmerkatjie op en druk dit voor by sy pofbaadjie in. Die diertjie se lyf bewe, maar hy sit hom nie teë nie. Hy hou nie juis van diere nie. Toe sy ouers vir hom en sy suster ’n hond vir hulle vierde verjaardag gegee het, was hy glad nie impress nie. Hy wou weet wanneer hulle die real gift gaan kry. Om ’n tweelingsus te hê is lekker, maar hy het dikwels gewens om net één jaar alleen te verjaar. Hy wou al die attention vir homself hê. Hy was nooit goed met share nie en hy is gedurigdeur daaroor gekapittel.

          Hy het die half-verkluimde kat in die vroue-badkamer van die restaurant gekry. Hy wou dit eers net daar los, maar die sad eyes het sy hart laat vermurwe.

          Jennie hou ook nie van pets nie, veral nie katte nie. She is not going to be happy.

          Sy gedagte laat hom ’n oomblik lank stil staan.

          Where could she be? I’ve searched everywhere. Wait . . . there’s still one place . . .

          Die katjie wriemel in sy baadjie toe Sean afsak en agter die stuur van sy lae elektriese sportmotor ingly. Dit kry ’n gemaklike lê-plek op sy bors en die bewe bedaar.

          “There, there, now little one . . .,” paai hy die kat, “. . . you just hang in there. We’ll get hot milk soon.”

          In die truspieël sien hy dat slegs ’n paar letters van die Franse naam van die restaurant oorgebly het.

          … de .. Vill..

          “Devil . . .,” sê hy dit hardop.

          Dan rimpel dieselfde ysige spookgevoel wat hy vroeër in die hospitaal en toe in sy restaurant bespeur het, teen sy ruggraat af.

          Die ruitveërs van sy kar begin outomaties beweeg en Sean besef met die weerkyk dat dit begin sneeu het.

                                                             # # #

Ghost laai vir Maryna in die parkeerarea van die Fichardtpark Hoërskool af. Maryna bedank hom, stap dan in die rigting van die skoolsaal. Die gesprek op pad hierheen het meestal oor sy werk vir die Amerikaanse maatskappy gegaan. Sy kon hier en daar iets wysword. Ghost praat van nature geweldig vinnig, maar die konsepte en vakterme wat hy so gemaklik rondgooi, is bokant haar vuurmaakplek en dit interesseer haar nie juis nie. Sy gereeld geknik of met ’n “mmm” beaam om nie té oningelig te lyk nie. Hy het iets genoem van mikroskyfies wat in mense geplant word, wat jou net so vinnig soos Google laat dink en wat jou slimmer as Einstein kan maak. Dis glo reeds in gebruik in Amerika. Dis deel van sy werk vir die slimkop-rekenaar-ghoeroe. Sy dink die ou se naam is Noke of Nole . . . of so iets. As sy net beter met name was. Sy weet dis die Suid-Afrikaanse man wat Amerika toe is en nou opspraak maak met sy nuwe tegnologie. Hy is glo die afgelope paar jaar reeds die rykste mens in die hele wêreld. Ghost verwys na hom as die “genius computer dude”.

          Voordat sy die hoofgebou binnegaan, kyk sy oor die skoolterrein en sportvelde uit. Alles voel vreemd, stil, onaardig. Die rugbyveld se gras is geel van die winterryp. Die blaarlose bome rondom die krieketovaal, waak soos spookgedrogte oor die veld. Die afwesigheid van kinderstemme, die geloei van die skoolklok en die brullende motoruitlaatpype wat leerlinge aflaai, dit alles wek ’n sin van wanhoop en berooidheid in haar op.

                                                             # # #

Die Bonsai boompie

Geskryf deur Yuanita Hauptfleisch

Skets ter illustrasie.

Ek sit vanoggend aan die volgende prentjie en dink toe ek my stiltetyd hou.

My broer het vir my ‘n Bonsai-boompie verlede jaar met my verjaarsdag gegee.  Hy boer so deeltyds met bonsai-boompies.  Ek begin toe sien dat my Bonsai-boompie besig is om uit vorm (shape) te groei.  Desember vra ek hom of hy nie asb weer vir my die boompie sal mooi snoei en vorm nie.

Ek sit toe by hom en kyk hoe hy dit doen.  Baie interessant.  Hy sny die takkies af wat nie pas nie, toe span hy draad om die takkies wat hy weer wil her-shape en vorm elke takkie in die regte posisie, sodat dit weer soos ‘n bonsai-boompie lyk.  ‘n Bonsai-boom moet volgens sekere vorms gesny word, om geklasifiseer te word as ‘n bonsai. Toe gee hy vir die boompie kossies, en sê ek moet hom in vol sonlig sit, elke dag water geen, en dan sal hy nou mooi begin groei.

Toe dink ek vanoggend, is dit nie soos ons lewens is nie.  Ons is ook maar klein bonsai-boompies, wat so elke nou en dan weer gesnoei en gevorm moet word deur die Tuinier – ons Hemelse Vader.

As ons Hom toelaat, dan verwyder Hy alles in ons lewens, wat nie soos Jesus lyk nie. 

Net soos die bonsai-boompie gereeld kossies, son en water nodig het om te groei, so het ons ook kossies, son en water nodig om te groei tot dit van God ons bestem het om te wees.

Kossies  –              Om gereeld in die woord van God te wees

Son        –              Om die Heilige Gees toe te laat om die bron van ons krag te wees

Water    –              Om te groei in die doel en plan wat ons Hemelse Vader vir elkeen van ons beplan

                             het, elkeen van ons met ‘n unieke, maar tog so belangrike funksie in Sy koningkryk.

Toe ek doen wat my broer vir my gesê om te doen – kossie, sonlig, en water gee, toe begin hy nuwe blaartjie en takkies stoot.

Mag jy soos ‘n bonsai-boompie, jou kossies, sonlig en water, by ons Hemelse Vader se voete kry, sodat jy kan groei, in die prag mens wat Hy vir jou beplan het om te wees.

As jy sien jy verloor jou vorm en jou krag raak op, laat toe dat die Tuinier, jou weer her-vorm in jou skeppingsdoel.

Let it go

Die twee-duisend-twee-en-twintigste-jaar ná Christus het afgeskop, soos enige ander, maar tog voel hierdie jaar vir my anders as voriges. Ek weet nie heeltemal hoe om my gevoel te beskryf nie. Dalk is ek nie die enigste een met hierdie gewaarwording nie. Bo en behalwe dat die weer vir hierdie tyd van die jaar in Bloemfontein vreemd is (die temperature is veel laer as gewoonlik en dit reën amper elke dag), het ek ook ’n vreemde bewustheid in die geestelike realm.

Onlangs kyk ek ’n fliek met die naam: Just Let Go. Dit weerspieël die ware verhaal van ’n Amerikaanse man, wat sy hoog-swanger vrou en twee van sy vier kinders in ’n motorongeluk verloor. Die oorsaak: die roekeloosheid van ’n tiener wat onder die invloed van alkohol bestuur het. Die pa het nie baie seergekry nie, maar die oorlewende seun het ernstige hoof- en ander beserings opgedoen. Die herstelproses was lank, pynlik en traumaties.

Die beskuldigde was sewentien toe die ongeluk gebeur het en die hof moes besluit of hy as minderjarige of volwassene verhoor sou word. Die prokureur, advokaat en familielede het druk op die pa geplaas om die hof te oortuig dat hy as volwassene hanteer moet word. As minderjarige sou het slegs drie jaar detensie kry, maar as volwassene sou hy dertig jaar tronk toe gaan. Net regverdig vir die vier lewens wat hy so onnadenkend geneem het.

Die pa se beskouing was ingekleur deur sy eie ervaring as negentienjarige, toe hy het ’n kind in die straat raakgery en die seuntjie in die wielwand van die trokkie gesterf het. Dit was ’n fratsongeluk, maar hy kon homself nie vergewe nie. Die ma van die seuntjie het later in ’n brief gesê dat sy hom nie aanspreeklik hou nie en dat sy hom vergewe het. Sy het gevra dat hy homself sal vergewe en sy lewe met oorgawe sal leef.

Toe die regter die pa vra wat sy siening is, het hy geantwoord dat hy sou wou sien dat die jongman, toe reeds agtien, só sou lewe dat dit die slagoffers tot eer sou strek.

Lang storie kort, die jongman is as minderjarige verhoor en hy moes jeugdetensie doen tot op een-en-twintig. Sy maatskaplike werker het die pa gekontak om die seun te besoek. Die pa het ingestem. Die jongman kon hom nie in die oë kyk nie. Nadat hy ’n paar vrae aan die pa gerig het, vra hy met betraande oë: Hoe die pa dit kan regkry om hom te vergewe? Hier het die pa iets merkwaardigs gesê en dit het my bygebly: Die seun moes op ’n dag en datum in die toekoms besluit en op daardie dag moet hy kies om die skuldgevoel te laat gaan. Hy moes ’n keuse maak om die dinge, wat hom sou terughou om ’n eerbare lewe te lei, neer te lê.

Dit klink maklik genoeg. Maar in praktyk? Dis sekerlik een van die moeilikste dinge om te doen.

’n Paar dae nadat ek die fliek gekyk het, preek pastoor Wimpie Burger oor min of meer dieselfde konsep: Jy moet die dinge wat jou vashou om vorentoe te gaan in die komende jaar, laat gaan, dit neerlê of beter nog, jy moet dit afgooi soos die skrywer in die Hebreërs-brief vir die Christene uitspel: Laat ons dan ontslae raak van enigiets wat ons op die baan kan hinder, veral die sonde wat aan ons vasklou en laat ons met al ons krag hardloop.

Ek wil jou vandag uitdaag om eerlik met jouself te wees. Watter ding of dinge moet jy neerlê? Wat moet jy laat gaan? Wat hou jou terug om hierdie jaar met vrymoedigheid in te hardloop? Dit kan ’n skuldgevoel wees, of jou verlede, ’n verlies of verwonding, ’n slegte gewoonte, of ’n verslawing. Jy alleen weet wat daardie ding is wat jou skouers aftrek en wat maak dat jy nie jou Pappa in die oë kan kyk nie.

Maak ‘n inskrywing in jou dagboek of kalender, besluit op ’n dag en . . . laat . . . dit . . . gaan. Al moet jy ’n helium ballon by I-Party gaan koop of ’n brief skryf en dit dan verbrand. Ek weet wat daardie ding is, wat my knaag en wat keer dat ek voluit kan hol vir die wenstreep. Ek moedig jou om te doen wat jy nodig vind, maar moenie nóg ’n jaar of nóg ’n dekade met daardie ondraaglike swaar las stap nie.

Mag jy ’n veerlig, soos ‘n verloste van God, deur hierdie jaar draf.

Groete Engelroeper

Skriknag (8)

Vrydag, 18 Julie 2025

In Daniëlla se kamer gaan sit Maryna op die bed met die Hello Kitty beddegoed daarop. Sy vryf met haar hand oor die plek waar Daniëlla Saterdagaand gelê het, trek dan die punt van die duvet terug. Daniëlla se slaapklere het agtergebly nes die nuusleser vroeër berig het. Hoe moet sy aanvaar dat haar twee hartskatte, haar alles in die lewe, saam met miljoene ander in die niet verdwyn het? Dit maak tog nie sin nie; hulle klere, skoene, juweliersware, wat ook al hulle aangehad het, het op die plek agtergebly. Sy druk die naghempie teen haar gesig en ruik haar dogtertjie daarin. Uit die hoek van haar oog sien sy ’n boek wat oop op die bedkassie lê. Sy vee haar trane met die flieshempie af en tel die boek op. ’n Prent van ’n vrou wat versteen staan, trek haar aandag. Hierdie moet seker Daniëlla se Sondagskoolboek wees. Sy lees die onderskrif.

          Maar Lot se vrou het langs die pad omgekyk en sy het verander in ’n soutpilaar. (Genesis 19:26)

          Sy kan vaagweg iets van Lot en die stede, Sodom en Gomorra, onthou. Dis mos die stede wat verwoes is omdat die mense so sedeloos gelewe het. Sy kyk vir ’n oomblik intens na die uitdrukking op die vrou se wasbleek gesig.

 Wat het op daardie tydstip deur haar gedagtes gegaan? Hoekom het sy teruggedraai? Wat het sy gesien? Het sy na iets of iemand gesoek?

Maryna sug diep, kyk nog een maal na die soutpilaarvrou en sit die boek terug op die bedkassie. Sy eien iets omtrent haarself in hierdie vrou-sonder-’n-naam. Dalk omdat hulle beide agtergelaat is of dalk omdat sy bly terugkyk, nes die bleekwitvrou.

                                                             # # #

Sean staan in die kombuisdeur van sy spogrestaurant op Naval Hill. Hy het persoonlik agtien maande gelede die opknappingswerk oorsien, toe hy die afgeleefde plek by die Mangaung Metro oorgekoop het. Die krag is steeds af. Dit neem ’n ruk vir sy oë om aan die donkerte gewoond te raak. Die enigste venster in die vertrek laat nie veel lig in nie. Hy trap af na die laer kombuisvloer en besef dat hy in water staan. Hy sien dat net die ingeboude gasoonde en –stoofplate oorgebly het. Een van die wynkoelkaste lê op sy sy. Die ander yskaste is weg, net drade wat soos gekleurde slange uit die muur peul. Iewers spuit daar water, hy kan dit hoor. In die opwas sien hy die kraan en draai dit toe.

          Loop seker al vir dae aaneen. No wonder, die hele kombuis is onder water nie.

          Sy verstand stoei met die beelde van chaos en vernietiging wat hom omsingel. Maande se bloedsweet en derduisende rande, alles in ’n oogwink daarmee heen. Hy hoor die sloesj-sloesj van die water in sy tekkies soos hy deur die eetsaal stap. Die ysige water laat sy voete dood voel. Hy stap tot by die vensters wat aan die westekant van die stad uitkyk. Verlede maand nog het hy op hierdie exact spot, waar hy nou staan, net die beste Franse disse aan die rich and famous van SA voorgesit . . . en nou . . . all gone.

Die wind fluit deur die versplinterde vensters, maar hy hoor dit skaars. Hy tel ’n stoel met gebreekte poot van die vloer af op, sit dit regop neer, dit kantel en val weer om. Hy tel dit met albei hande bokant sy kop op, lanseer dit na die muurskildery waar die buffet gewoonlik aangebied is. Die stoel se raam kraak en bars uitmekaar, die stukke val kletterend vloer toe.

                                                             # # #

In Pierre se kamer kry Maryna die iPod wat Gerrit vir Pierre se twaalfde verjaardag gekoop het, op sy lessenaar. Hy het Saterdagaand musiek daarop geluister. Sy prop die gehoorstukkies in haar ore en aktiveer die speelknoppie. Sy ken nie die lied nie en beweeg na die volgende een, én die een daarna. Almal kletsrymers wat mor oor die verval van die samelewing, die verliese in hul lewens en die rebellie van die jonger geslag.

          Wanneer het sy tred verloor met haar seun se musieksmaak?

          Sy wens sy kon net één keer nog haar hand deur sy hare vryf, sy arms om haar voel, al het hy meestal probeer om die lug uit haar uit longe te pers.

          Terug in die kombuis wik en weeg Maryna of sy eerder die skottelgoed of die bondels wasgoed sal takel, maar besluit dan om eerder onder die duvet te gaan opbondel. Sy wil net huil en slaap en die patroon herhaal totdat alles begin sin maak. Maar eers bel sy haar buurman om te vra of hy haar vanmiddag skool toe sal neem. Sy het besluit om tóg die onderwysersvergadering by te woon, al is sy geensins lus vir die affêre nie. Sy is nuuskierig om te weet watter van haar kollegas agtergebly het.

                                                             # # #

’n Geluid uit die rigting van die badkamers ruk Sean uit sy aggressie-vlaag en hy moet stilstaan om beter te luister. Daar hoor hy dit weer.

          As dit een van daai junkies is, wat teruggekom het om verder te kom loot, gaan hy vandag ’n les geleer word.

          Hy raap een van die afgebreekte stoelpote van die grond af op en stap doelgerig na die badkamers toe. Hy hou die houtpoot omhoog soos ’n bofbalspeler wat gereed is om die bal tussen die skare in te moker. Hy tree om die gangmuur en stoot die deur na die mansbadkamer oop.

          “Who’s there?” vol bravade, “I am warning you! I will not hesitate to use force!” Hy loop versigtig tot by die eerste toilethokkie en stoot die deur oop. Weer hoor hy die geluid. Harder hierdie keer. “This is your last chance! I have a weapon and know how to use it!” Sy stem weergalm deur die leë vertrek. “Come out of the stall with your hands up!” Die tweede hokkie se deur staan oop. Dis leeg. Sy hartklop doef-doef in sy ore.

          Die looter is seker in die laaste stall.

          Hy skop die deur oop en swaai terselfdertyd met die houtpoot in die lug.

                                                             # # #

Nadat sy ’n halfuur met haar buurman, Francois Tredoux, of Ghost soos hy ook genoem word, gesels het, voel Maryna effe beter. Hy het die bynaam gekry oor sy werk in die inligtingstegnologieveld. Hy is blykbaar baie goed met rekenaars en toe hy klaar gestudeer het, het ’n Amerikaanse maatskappy hom genader om te help met kuberkrakery. Van rekenaargoed weet sy bitter min. Gerrit en Pierre het met haar gespot omdat sy nie eers behoorlik geweet het wat minimize of maximize beteken nie.

          Sy is verlig Ghost is bereid om haar skool toe te vat vir die vergadering. Hulle het ook gepraat oor sý teorie van die Verdwyning. Hy beweer al die mense, dis nou die miljoene mense vanoor die hele wêreld, is weggevoer deur wesens van ’n ander planeet . . . “aliens”. Hulle word nou op die “mothership”, soos hy dit noem, aangehou en word bestudeer soos hase of rotte in ’n wetenskaplike laboratorium. Hy glo vas die aliens sal die mense terugstuur of “af beam” soos hy dit genoem het, “wanneer hulle klaar ge-eksperimenteer het en alles uitgefigure het wat hulle wil weet.”

          Sy skud haar kop en glimlag dan oor die vreemde teorie.

          Aliens wat mense ontvoer vir navorsing . . . sonder klere? Regtig?

          Sy moet erken dat die werklikheid op die oomblik vreemder as enige wetenskapfiksiefliek is en sy wonder of aliens ’n mens in ’n soutpilaar kan laat verander.

                                                             # # #

Sean raak bewus van ’n geluid, eers dof en ver, dan helderder en nader. Dis ’n venster wat teen iets klap-klap. Hy maak sy oë stadig oop. ’n Intense pyn hamer teen sy agterkop. Hy lê op die naat van sy rug op die badkamervloer.

          Hy kom geleidelik orent, lig sy knieë na die dak en vou sy arms om sy bene. Hy voel met sy hand aan sy agterkop.

          Darem niks bloed nie.

          Sean begin lag, eers sag en bedaard, dan al luider en dieper uit sy binneste uit.

          How idiotic can a Michelin-ster-chef be? Om ’n thirsty giraffe vir ’n robber aan te sien.

          Die lagbui laat sy hele lyf vibreer en hy gee toe aan die gevoel van verligting wat deur hom vloei. Gelukkig was niemand hier om sy patetiese poging tot selfverdediging te aanskou nie.

          I must tell Maryna about this.

          Hy staan stadig op. Vreemd dat hy aan Maryna dink. Jennie sal dit geensins amusant vind nie.

                                                             # # #

Skriknag (7)

Vrydagoggend, 18 Julie 2025

Maryna kyk na die vuil verband wat om haar voorarm gebind is. Sy vat versigtig aan die plek waar sy gebrand het. Die wond moet behandel word en ’n skoon bedekking kry, maar sy het nie krag daarvoor nie. Wat het haar tog besiel om te probeer help? Toe sy uit die badkamer kom, het die vlamme reeds hoog gestaan. Sy was die naaste aan die kombuis en het ’n emmer langs die yskas gegryp, dit vol water gemaak en na die vlamme geslinger. In die proses het haar arm geskroei. Sean het vermoedelik ’n gasplaat aan vergeet en ’n kladpapierrol moes vlam gevat het. Gelukkig het die rook vinnig genoeg die dakalarm bokant die stoof gesneller. Sean en Pastoor Reinders het met brandblussers ingespring en hulle kon die skade tot die kombuis en ’n deel van die eetkamer beperk. Die kombuis is feitlik heeltemal vernietig en die res van die huis het rookskade gekry.

          Die fluitgeluid van die ketel pluk aan Maryna se gedagtes. Sy draai die gasplaat se skakelaar af sodat die sisgeluid bedaar. Hoeveel kan haar senuwees nóg verduur? Die afgelope dae se spanning is besig om sy tol te eis.

          “Hallo Mamma. Wat doen jy?” Pierre se tienerstem klink vrolik in die stemboodskap: “Paultjie se ma vra of ek saam met hulle ’n show wil gaan kyk by die Varsity. Dis daai band wat ek Ma van vertel het . . . die een met die vloekwoord in. Kan ek maar ga-a-a-n? Groot seblie-e-ef?”

          Sy het al vyf of ses keer na die boodskap geluister. Net om weer sy stem te hoor. Sy kyk na die datum op die foon se skerm. Dit was op die agtste Julie gestuur. Bietjie meer as ’n week gelede. Dit is skoolvakansie en sy was verheug dat Pierre en Paultjie ’n hegte band begin vorm het. Ten minste het Pierre vir ’n verandering uit die huis gekom. Haar seun was besig om man te word en al het sy haar bes probeer, kon sy nie die rol van ’n vaderfiguur vul nie. Verlede week voel nóú soos ’n ewigheid terug, toe sy nog haar kinders by haar gehad, toe alles soortvan oukei was en toe sy nog ’n rede gehad het om te leef.

          Sy rol deur ander WhatsApp boodskappe, wat ingekom het toe haar foon in die motor bly lê het. Sy lees die een van Sonja, haar buurvrou, wat wil weet waar sy is. Hulle sien dit is stil by die Vermaak-huis. Maryna is dankbaar om te weet haar bure het ook agter gebly. Haar kollega, Stef Fouché, se boodskap herinner haar aan die ontmoeting by die skool vanmiddag. Mevrou Pietrangeli, die skoolhoof, het dieselfde boodskap op die onderwysergroep gepos. Daar is egter geen nuwe boodskappe van haar pa, broers of skoonouers nie. Sukkel hulle ook almal om hul fone gelaai te kry?

          Sy luister weer na Pierre se stemboodskap, voordat sy die foon op die kombuistoonbank neersit. Sy het vergeet om Sean se nommer te vra en wonder hoe sy hom in die hande sal kry. Hy het werklik moeite gedoen om haar te help. Nadat die vuur onder beheer gebring is, het hy haar teruggeneem na haar motor wat in Paul Krugerlaan sonder brandstof gaan staan het. Haar verligting was groot om dit nog daar te vind. Op pad daarheen het sy gemerk dat die meeste van die motors wat voorheen verlate gestaan het, weg was. Sy en Sean het van die een na die ander vulstasie gery. Oral was die eenstop-kioske geplunder en die pompe leeg getap.

          Maryna kon darem haar selfoon uit die kar haal. Die kragtoevoer moes iewers deur die loop van Woensdag herstel het, want toe Sean haar by die huis aflaai, het die ligte in die kombuis en voorhuis gebrand. Sy moes gou speel om die foon op die laaier te kry, want die krag sou binnekort weer afskakel. Sedert Eskom se fasebeurtkrag-inisiatief drie jaar gelede bekend gestel is, moet ’n mens behoorlik kophou met die daaglikse vyf ure tydgleuf wat vir jou area geskeduleer is.

                                                            * * *

Sean bring die elektriese motor geruisloos tot stilstand in die parkering van Vue de la Ville. Hy het dié naam gekies omdat dit so gepas die ligging van sy vyfster-restaurant op Naval Hill beskryf. Met sy pragtige uitsig en fynproewersdisse lok dit sedert sy opening in Maart 2024 mense van oral uit die land na die Rosestad. Hy sit ’n paar oomblikke voordat hy uitklim. Waar hy geparkeer staan, kan hy die grys hand van ’n kouefront oor stad sien vou. Die vernietigingstog van ’n reuse-lugbusvliegtuig wat in die noordelike industriële gebied ’n reuse-sloot tussen geboue, spoorlyne, leë erwe en pakhuise deur gekerf het, hou sy aandag vasgevang. Hy besef nóú eers die omvang van die skade in die na-mars van die Verdwyning. Rookwolke hang hier en daar oor geboue wat gedeeltelik of totaal vernietig is. Die stad se burgersentrum met die bekende blou glaspanele, is onherkenbaar donker. Dit moes gebrand het, dalk ’n ontploffing, miskien oproerigheid, dis moeilik om vas te stel. Die meeste plaaslike media-kanale is steeds buite werking en die nuus wat wel gebeeld- of klanksend word, is van die buiteland, meestal Amerika en Groot-Brittanje.

          “Open door,” gee hy die motorstelsel opdrag. Die slotmeganisme maak ’n geluid, die deur skuif uit en strek dan soos ’n vlerk opwaarts. Hy lig hom uit die lae sitplek en wanneer hy buite orent kom, kyk hy gespanne na die radiomas en geboue rondom die restaurant. Die gebruiklike toegangsbeheer by die voet van die heuwel, was afwesig toe hy ingery het. Die slagboom by die hek was oop en die huisie vir die hekwagte leeg. Dis vreemd, want die laaste paar jaar het die instandhouding van die natuurreservaat op die heuwel aansienlik verbeter. Tientalle mense het by die omgeegroep aangesluit, wat nie alleen die standbeeld van Mandela en die natuurlewe bewaar het nie, maar ook gereeld sosiale of sportgeleenthede aangebied het. Dít het toerisme bevorder en het die omgewing teruggeneem van die rondlopers en haweloses wat dit tevore as hulle domein opgeëis het.

          Hy stap oor die teerpad, dan tussen twee geboue deur en stop in sy spore toe hy die restaurant sien.

                                                            * * *

Maryna besef sy sal binnekort plan moet sien om haar enigste ryding te gaan haal, voordat ’n motordief haar voorspring. Gelukkig het sy nie geld om een van die nuwe hibriede of elektriese karre te koop nie. Niemand, diewe inkluis, stel deesdae belang in karre wat koolbrandstof gebruik nie. Sy is dikwels gespot oor haar fossielkar, maar nou is sy dankbaar vir daardie einste Fordjie. Waar sy petrol gaan kry, sal nugter alleen weet. Reeds vóór die Verdwyning was die aarde se steenkoolbronne al uitgeput en petrolpryse het in die afgelope twee jaar dermate gestyg dat mense weer saamryklubs begin het, soos toe sy nog op laerskool was.

          Maryna dink aan Sean. Die arme man sit met sy eie verliese. Sy vrou is spoorloos, sy motor is beskadig in die ongeluk, sy kombuis het afgebrand en sy praghuis het rookskade opgedoen. Al probeer hy dit wegsteek, kon sy sien hy baklei teen totale ineenstorting.

                                                            * * *

Sean se nekhare rys en hy voel dat iemand hom dophou. Hy gee die aangrensende geboue ’n skalkse kyk en fokus dan op die voordeure van sy restaurant, wat wyd oopgesper staan. Van die deure se kunsglas-afwerking is daar min te sien. Net die houtraamwerk wat kreunend in die wind wieg. Die meeste van die glaspaneelvensters aan die voorkant is stukkend gegooi of uitgeslaan. Sy skoensole laat die gebreekte glas onder sy voete knars en die geluid laat ’n bosduif wat iewers in ’n hoek geskuil het opvlieg. Sean voel hoe sy hartklop versnel. Hy het nie ’n wapen saamgebring nie. Hoekom het hy nie daaraan gedink voordat hy by die huis weg is nie? Wat as plunderaars iewers doenig is en hy betrap hulle onverwags? Hoe sal hy homself verdedig?  Hy moet sy vrees onderdruk, verder beweeg, hy wil sien wat van sy spogrestaurant oorgebly het.

          ’n Paar stoele en ’n koffietafel lê omgekeer in die voorportaal. In die eetsaal lê brokstukke van sy Carrol Boyes-porseleinbakversameling op die grond gestrooi. Hy knyp sy oë toe en bal sy vuiste langs sy sye. Verder na binne teenaan die muurlys sien hy stukkende Tiffany-wynglase en skerwe van die ornamentele vaas wat hy uit Rome ingevoer het. Die meeste van die meubels is weg. Hy kners op sy tande.

          Het hy werklik ’n venster hoor ratel of hol sy verbeelding nou met hom weg?

                                                            * * *